[GIẢI ĐÁP] Phòng vệ chính đáng là gì năm 2022?

Rate this post

Phòng vệ chính đáng là gì là câu hỏi nhiều người thắc mắc. Hãy cùng giải đáp vấn đề trên qua bài viết sau và tìm hiểu thêm một số thông tin liên quan đến vấn đề này.

1. Phòng vệ chính đáng là gì?

Điều 22 Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.”

Theo như quy định trên thì phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả cần thiết khi bị người khác xâm phạm về tính mạng sức khỏe. Phòng vệ chính đáng không chỉ nhằm gạt bỏ sự đe doạ, đẩy lùi sự tấn công trái pháp luật mà nó còn thể hiện thái độ tích cực chống trả sự xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của mình hoặc của người khác.

Mục đích của phòng vệ chính đáng là nhằm bảo vệ các lợi ích hợp pháp đồng thời ngăn chặn hành vi tấn công bằng cách gây thiệt hại cho người có hành vi tấn công. Khi đánh giá hành vi chống trả có cần thiết hay không phải xem xét một cách toàn diện tất cả các tình tiết của vụ án, trong đó đặc biệt là tâm lý, thái độ của người phòng vệ khi xảy ra sự việc, họ không có điều kiện để bình tĩnh lựa chọn chính xác phương pháp, phương tiện thích hợp để chống trả, nhất là trong trường hợp họ bị tấn công bất ngờ, chỉ coi là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khi sự chống trả rõ ràng là quá đáng.

Xem thêm: Quy định mới nhất về lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Phòng vệ chính đáng là gì
Phòng vệ chính đáng là gì?

2. Điều kiện để được xem là phòng vệ chính đáng

Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 không có quy định về điều kiện được xem là phòng vệ chính đáng tuy nhiên từ định nghĩa về “phòng vệ chính đáng” và từ thực tiễn áp dụng luật thì có thể thấy rằng một người thực hiện hành vi được xem là “Phòng vệ chính đáng” khi có những điều kiện sau:

  • Điều kiện từ phía nạn nhân: Nạn nhân phải là người đang có hành vi trái pháp luật nhằm xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của cá nhân người phòng vệ hoặc của người khác (người thứ ba). Hành vi trái pháp luật, trước hết là hành vi phạm tội và những hành vi khác trái với quy định của pháp luật thuộc các ngành luật khác như: Luật hôn nhân và gia đình, luật dân sự, luật hành chính, luật kinh tế và các văn bản pháp luật khác.
  • Điều kiện từ phía người có hành vi phòng vệ: Một người vì lợi ích chính đáng của mình hay của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước…được quyền hành động khi nguồn nguy hiểm do con người đã và đang gây thiệt hại cho các lợi ích hợp pháp. Quyền phòng vệ chính đáng chỉ phát sinh khi hành vi tấn công trái pháp luật gây thiệt hại đến các lợi ích đang hiện hữu xảy ra và chưa có dấu hiệu dừng lại. Người phòng vệ chỉ được gây thiệt hại cho chính người có hành vi xâm phạm mà gây thiệt hại cho người khác thì mới được xem là phòng vệ chính đáng.
  • Điều kiện về sự tương xứng giữa hành vi tấn công gây thiệt hại và hành vi phòng vệ chính đáng: Giữa hành vi phòng vệ và hành vi tấn công phải có sự tương xứng. Sự tương xứng không có nghĩa là sự ngang bằng theo nghĩa cơ học, người tấn công sử dụng công cụ phương tiện gì thì người phòng vệ cũng sử dụng công cụ phương tiện đó hoặc hành vi tấn công gây thiệt hại đến mức nào thì người phòng vệ cũng được gây thiệt hại đến mức độ đó. Sự tương xứng ở đây được hiểu là sự tương xứng về tính chất và mức độ được xác định dựa vào các yếu tố chủ quan và khách quan.
  • Điều kiện về hành vi chống trả: Hành vi chống trả phải là cần thiết. Cần thiết là không thể không chống trả hoặc không thể bỏ qua trước một hành vi xâm phạm đến các lợi của người khác, của xã hội. Khi đã xác định hành vi chống trả là cần thiết thì thiệt hại gây ra cho người có hành vi xâm phạm dù có lớn hơn thiệt hại mà người có hành vi xâm phạm gây ra cho người phòng vệ vẫn được coi là phòng vệ chính đáng.

3. Ví dụ về phòng vệ chính đáng

Trên đường đi làm về C đã bị một nhóm thanh niên vây đánh tới tấp, trong lúc đó C đã tự vệ bằng cách đánh lại nhóm thanh niên để bỏ chạy. Việc này đã để lại hậu quả là một vài người trong đám thanh niên bị thương. Trong trường hợp này, tuy C đã có hành vi đánh đám thanh niên, nhưng đây được coi là phòng vệ chính đáng và không bị coi là tội phạm.

Tuy nhiên, khi hành vi phòng vệ vượt quá phòng vệ chính đáng, hành vi phòng vệ sẽ bị coi là hành vi phạm tội. Ví dụ: anh A có hành vi đánh anh B và đe dọa sẽ đánh anh B gãy tay,anh B đáp trả lại bằng cách giết anh A, hành vi của A rõ ràng là đã vượt quá mức cần thiết và phải chịu tội.

4. Thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Khoản 2 Điều 22 Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về hành vi Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng như sau:

“Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.”

Như vậy, chỉ bị xem là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khi người thực hiện hành vi phòng vệ chính đáng chống trả quá mức cần thiết hoặc không phù hợp với tính chất và mức độ của hành vi gây nguy hiểm cho xã hội.

Giới hạn “cần thiết” được hiểu là biện pháp phòng vệ nói chung đủ mức ngăn chặn sự tấn công và bảo vệ được các lợi ích hợp pháp. Giới hạn cần thiết không có nghĩa là hậu quả mà người phòng vệ đã gây ra phải bằng hay tương đương với thiệt hại mà người có hành vi tấn công trái pháp luật định gây ra.

Xem thêm: Hộ khẩu thường trú là gì?

5. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì bị xử lý như thế nào?

Phòng vệ chính đáng bị xử lý thế nào
Phòng vệ chính đáng bị xử lý thế nào?

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong trường hợp này trách nhiệm hình sự của người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng không như những trường hợp bình thường. Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 đã coi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là một trong những tình tiết được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Như vậy, bài viết trên đã giải đáp cho câu hỏi phòng vệ chính đáng là gì. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có thêm thông tin bổ ích. Nếu còn thắc mắc, hãy để lại bình luận bên dưới bài viết nhé.

Bài viết liên quan

  • Quy trình làm thủ tục cấp giấy phép an ninh trật tự của Vinaser

    Thủ tục cấp giấy phép an ninh trật tự mới nhất

    05/01/2023

    Rate this post Khi tiến hành kinh doanh một số ngành nghề có điều kiện, tính chất nhạy cảm và theo cơ quan nhà nước có ảnh hưởng đến an ninh trật tự của xã hội đều bắt buộc phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh trật tự hay giấy phép

  • Mức phạt không có hồ sơ phương án về PCCC là bao nhiêu?

    05/01/2023

    Rate this post Theo quy định của pháp luật, các cơ sở kinh doanh thuộc diện quản lý về PCCC bắt buộc phải có hồ sơ phương án về PCCC. Do vậy, đối với các trường hợp không có hồ sơ phương án thì sẽ bị xử phạt hành chính theo đúng quy định của

  • Quy định của pháp luật về căn cứ để tố giác tội phạm

    Căn cứ khởi tố vụ án hình sự năm 2022

    26/12/2022

    Rate this post Khi đã nắm giữ được thông tin tội phạm do các thông tin đại chúng hay truyền thông đưa tin thì các cơ quan có thẩm quyền sẽ bắt đầu tiến hành kiểm tra, xác minh. Điều này cho thấy rằng căn cứ khởi tố vụ án hình sự rất quan trọng.

  • Đối tượng chịu thuế gtgt

    Đối tượng chịu thuế gtgt là ai?

    20/12/2022

    Rate this post Thuế giá trị gia tăng hay VAT là loại thuế có tác động đến khá nhiều đối tượng so với các loại thuế khác. Hãy theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu về đối tượng chịu thuế gtgt nhé! Đối tượng chịu thuế gtgt Theo Điều 3 Luật Thuế giá

  • Quy chuẩn 06/2022/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình

    Quy chuẩn 06/2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình

    13/12/2022

    Rate this post Bộ trưởng Bộ xây dựng đã ban hành Thông tư 6/2022/TT-BXD về QCVN 06/2022/BXD Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình. Xem thêm: Mức xử phạt lỗi dừng đèn đỏ sai làn đường mới nhất Thông tư 06/2022/TT-BXD có hiệu lực từ ngày 16/01/2023

  • Độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự là bao nhiêu?

    Tuổi chịu trách nhiệm hình sự là bao nhiêu?

    05/12/2022

    Rate this post Độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự là những chủ đề được nhiều người quan tâm và đặt câu hỏi nhiều nhất hiện nay. Hãy theo dõi bài biết dưới đây để tìm hiểu về vấn đề tuổi chịu trách nhiệm hình sự nhé! Trách nhiệm hình sự là gì? Trách nhiệm

  • Lỗi thay đổi kết cấu xe bị xử phạt thế nào

    Lỗi thay đổi kết cấu xe bị xử phạt thế nào? Quy định mới nhất 

    24/11/2022

    Rate this post Hiện nay, có một số cá nhân có sở thích độ xe làm thay đổi kết cấu của xe máy hoặc ô tô. Vậy, điều này có vi phạm quy định của luật giao thông không? Lỗi thay đổi kết cấu xe sẽ bị xử phạt thế nào? Cùng tìm hiểu ngay

  • Xử phạt nồng độ cồn khi lái xe

    Xử phạt nồng độ cồn khi lái xe năm 2022

    19/11/2022

    Rate this post Các hành vi vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển ô tô, xe máy đang ở mức rất cao gây ra những trường hợp không đáng có. Vì vậy, việc xử phạt các hành vi này các luật pháp thực hiện rất nghiêm ngặt. Hãy theo dõi bài viết dưới đây