[GIẢI ĐÁP] Phòng vệ chính đáng là gì năm 2024?

Rate this post

Phòng vệ chính đáng là gì là câu hỏi nhiều người thắc mắc. Hãy cùng giải đáp vấn đề trên qua bài viết sau và tìm hiểu thêm một số thông tin liên quan đến vấn đề này.

1. Phòng vệ chính đáng là gì?

Điều 22 Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017:

“Phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.”

Theo như quy định trên thì phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả cần thiết khi bị người khác xâm phạm về tính mạng sức khỏe. Phòng vệ chính đáng không chỉ nhằm gạt bỏ sự đe doạ, đẩy lùi sự tấn công trái pháp luật mà nó còn thể hiện thái độ tích cực chống trả sự xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của mình hoặc của người khác.

Mục đích của phòng vệ chính đáng là nhằm bảo vệ các lợi ích hợp pháp đồng thời ngăn chặn hành vi tấn công bằng cách gây thiệt hại cho người có hành vi tấn công. Khi đánh giá hành vi chống trả có cần thiết hay không phải xem xét một cách toàn diện tất cả các tình tiết của vụ án, trong đó đặc biệt là tâm lý, thái độ của người phòng vệ khi xảy ra sự việc, họ không có điều kiện để bình tĩnh lựa chọn chính xác phương pháp, phương tiện thích hợp để chống trả, nhất là trong trường hợp họ bị tấn công bất ngờ, chỉ coi là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khi sự chống trả rõ ràng là quá đáng.

Xem thêm: Quy định mới nhất về lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Phòng vệ chính đáng là gì
Phòng vệ chính đáng là gì?

2. Điều kiện để được xem là phòng vệ chính đáng

Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 không có quy định về điều kiện được xem là phòng vệ chính đáng tuy nhiên từ định nghĩa về “phòng vệ chính đáng” và từ thực tiễn áp dụng luật thì có thể thấy rằng một người thực hiện hành vi được xem là “Phòng vệ chính đáng” khi có những điều kiện sau:

  • Điều kiện từ phía nạn nhân: Nạn nhân phải là người đang có hành vi trái pháp luật nhằm xâm phạm đến các lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của cá nhân người phòng vệ hoặc của người khác (người thứ ba). Hành vi trái pháp luật, trước hết là hành vi phạm tội và những hành vi khác trái với quy định của pháp luật thuộc các ngành luật khác như: Luật hôn nhân và gia đình, luật dân sự, luật hành chính, luật kinh tế và các văn bản pháp luật khác.
  • Điều kiện từ phía người có hành vi phòng vệ: Một người vì lợi ích chính đáng của mình hay của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước…được quyền hành động khi nguồn nguy hiểm do con người đã và đang gây thiệt hại cho các lợi ích hợp pháp. Quyền phòng vệ chính đáng chỉ phát sinh khi hành vi tấn công trái pháp luật gây thiệt hại đến các lợi ích đang hiện hữu xảy ra và chưa có dấu hiệu dừng lại. Người phòng vệ chỉ được gây thiệt hại cho chính người có hành vi xâm phạm mà gây thiệt hại cho người khác thì mới được xem là phòng vệ chính đáng.
  • Điều kiện về sự tương xứng giữa hành vi tấn công gây thiệt hại và hành vi phòng vệ chính đáng: Giữa hành vi phòng vệ và hành vi tấn công phải có sự tương xứng. Sự tương xứng không có nghĩa là sự ngang bằng theo nghĩa cơ học, người tấn công sử dụng công cụ phương tiện gì thì người phòng vệ cũng sử dụng công cụ phương tiện đó hoặc hành vi tấn công gây thiệt hại đến mức nào thì người phòng vệ cũng được gây thiệt hại đến mức độ đó. Sự tương xứng ở đây được hiểu là sự tương xứng về tính chất và mức độ được xác định dựa vào các yếu tố chủ quan và khách quan.
  • Điều kiện về hành vi chống trả: Hành vi chống trả phải là cần thiết. Cần thiết là không thể không chống trả hoặc không thể bỏ qua trước một hành vi xâm phạm đến các lợi của người khác, của xã hội. Khi đã xác định hành vi chống trả là cần thiết thì thiệt hại gây ra cho người có hành vi xâm phạm dù có lớn hơn thiệt hại mà người có hành vi xâm phạm gây ra cho người phòng vệ vẫn được coi là phòng vệ chính đáng.

3. Ví dụ về phòng vệ chính đáng

Trên đường đi làm về C đã bị một nhóm thanh niên vây đánh tới tấp, trong lúc đó C đã tự vệ bằng cách đánh lại nhóm thanh niên để bỏ chạy. Việc này đã để lại hậu quả là một vài người trong đám thanh niên bị thương. Trong trường hợp này, tuy C đã có hành vi đánh đám thanh niên, nhưng đây được coi là phòng vệ chính đáng và không bị coi là tội phạm.

Tuy nhiên, khi hành vi phòng vệ vượt quá phòng vệ chính đáng, hành vi phòng vệ sẽ bị coi là hành vi phạm tội. Ví dụ: anh A có hành vi đánh anh B và đe dọa sẽ đánh anh B gãy tay,anh B đáp trả lại bằng cách giết anh A, hành vi của A rõ ràng là đã vượt quá mức cần thiết và phải chịu tội.

4. Thế nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?

Khoản 2 Điều 22 Bộ Luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 quy định về hành vi Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng như sau:

“Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi xâm hại.

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này.”

Như vậy, chỉ bị xem là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng khi người thực hiện hành vi phòng vệ chính đáng chống trả quá mức cần thiết hoặc không phù hợp với tính chất và mức độ của hành vi gây nguy hiểm cho xã hội.

Giới hạn “cần thiết” được hiểu là biện pháp phòng vệ nói chung đủ mức ngăn chặn sự tấn công và bảo vệ được các lợi ích hợp pháp. Giới hạn cần thiết không có nghĩa là hậu quả mà người phòng vệ đã gây ra phải bằng hay tương đương với thiệt hại mà người có hành vi tấn công trái pháp luật định gây ra.

Xem thêm: Hộ khẩu thường trú là gì?

5. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì bị xử lý như thế nào?

Phòng vệ chính đáng bị xử lý thế nào
Phòng vệ chính đáng bị xử lý thế nào?

Người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong trường hợp này trách nhiệm hình sự của người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng không như những trường hợp bình thường. Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 đã coi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là một trong những tình tiết được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Như vậy, bài viết trên đã giải đáp cho câu hỏi phòng vệ chính đáng là gì. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có thêm thông tin bổ ích. Nếu còn thắc mắc, hãy để lại bình luận bên dưới bài viết nhé.

Bài viết liên quan

  • giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm của khách hàng được Vinaser hỗ trợ

    Điều kiện để được giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm nhanh chóng 2024

    12/04/2024

    Trong thời đại công nghệ số hiện nay, việc in ấn và xuất bản các loại ấn phẩm đóng một vai trò rất quan trọng trong việc truyền tải thông tin, tri thức và văn hóa đến với công chúng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, chất lượng và tính pháp lý cho các

  • Khái niệm sổ đỏ và sổ hồng.

    Tật tần tật về làm sổ đỏ/ làm sổ hồng mới nhất 2024

    04/04/2024

    Đối với bất kỳ ai đang có nhu cầu sở hữu một ngôi nhà hay bất động sản nào khác, việc làm sổ đỏ (sổ hữu quyền sử dụng đất) là một quy trình quan trọng không thể bỏ qua. Sổ đỏ là giấy tờ pháp lý chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng

  • Quy định về đổi giấy phép lái xe

    Hướng dẫn làm thủ tục đổi bằng lái xe chuẩn nhất 2024

    25/03/2024

    Bằng lái xe của bạn sấp hết thời hạn? bạn đang tìm hiểu về thủ tục đổi bằng lái xe hiện nay năm 2024 ? mà không muốn phải thi sát hạch lại. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách làm thủ tục, cùng với các quy định đăng ký

  • Các loại phí khi sử dụng xe Ô Tô

    Chi phí nuôi xe ô tô ở Việt Nam năm 2024 là bao nhiêu?

    23/03/2024

    Khi mua xe Ô tô ngoài khoản tiền cần phải trả để mang xe về nhà, thì chi phí sử dụng xe cũng là vấn đề được nhiều người đặc biệt quan tâm. Thu nhập bao nhiều thì có thể mua một chiếc xe ô tố?, các chi phí phát sinh trong quá trình sử

  • Ai được hưởng chế độ thai sản khi sinh con

    Hướng dẫn chi tiết cách tính tiền thai sản khi sinh con năm 2024

    07/03/2024

    Đón một thiên thần nhỏ chào đời là niềm hạnh phúc lớn lao với bất cứ gia đình nào. Tuy nhiên, kèm theo niềm vui ấy cũng là những lo toan, chi phí lớn mà các bậc làm cha mẹ phải gánh vác. Chính vì vậy, chế độ thai sản được xem là một phần

  • Thủ tục xin cấp giấy phép vào tuyến phố cấm Hà Nội

    Dịch vụ xin cấp giấy phép năm 2024 vào phố cấm Hà Nội nhanh nhất có thể

    06/03/2024

    Nhằm bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn giao thông tại một số tuyến phố nhất định trên địa bàn TP.Hà Nội, thì cơ quan chức năng đã có những hạn chế về thời gian và phạm vi hoạt động của một số loại phương tiện giao thông nhất định. Và để tránh

  • Vinaser - Đơn vị cấp phép kinh doanh vận tải tại Quảng Ninh

    Dịch vụ xin giấy phép kinh doanh vận tải tại Quảng Ninh

    20/01/2024

    Để bắt kịp xu hướng của ngành kinh doanh vận tải đang lên tại Quảng Ninh thì xin giấy phép hoạt động kinh doanh là không thể thiếu. Vinaser sẵn sàng hỗ trợ bạn xin giấy phép kinh doanh vận tải tại Quảng Ninh chỉ trong 5 ngày và với mức giá vô cùng phải

  • Sở GTVT TP Hải Phòng

    Dịch vụ cấp giấy phép kinh doanh vận tải tại Hải Phòng

    20/01/2024

    Ở Vinaser, chúng tôi hỗ trợ làm giấy phép kinh doanh vận tải tại Hải Phòng uy tín và nhanh chóng hàng đầu hiện nay cho mọi cá nhân và doanh nghiệp. Chỉ sau 4 ngày làm việc là giấy phép sẽ về tay các bạn với mức giá vô cùng phải chăng. Gọi ngay